Nevzat Adlı Yaşıyor Mu?
Hayat bazen insanın ellerinden kayıp gider, nehrin akışına kapılmak gibi. Bazen de bir kelime, bir isim, bir anı, çok ama çok uzun yıllar sonra bile zihninde yankılanır. İşte “Nevzat” da öyle bir isim. İlk duyduğumda, şehrin karanlık köşelerinden fısıldanarak gelen bir ad gibi gelmişti bana. Sonra, bir şekilde Nevzat’ı düşündüm… yaşıyor mu?
Bu yazı, bir adın, bir insanın ölüme meydan okuyan hatıralarını araştırmanın öyküsü. Kayseri’nin dar sokaklarında bir yaz sabahı, bu soruyu bana soran bir ses vardı: “Nevzat’ı bulabilecek miyim?”
Bir Anıdan Diğerine
Bundan tam üç yıl önceydi. O zamanlar ben, kaybolmuş bir gencin ruhunu taşıyor gibiydim. Hala 25 yaşındaydım, ama tüm dünyayı keşfetmeye başlamıştım. Kayseri’de yalnızdım, günlük tutmaya başladığım o dönemde şehrin gürültüsünden kaçmak için bir sığınak arıyordum. O gün, annemin eski fotoğraflarını karıştırırken karşıma Nevzat çıktı.
Bir siyah beyaz fotoğraf… O eski yıllardan, 1970’lerden, belki de daha öncelerinden. Nevzat’ın gülümsemesi… Evet, o kadar parlaktı ki, o an sanki tüm hayatımın dönüm noktasıydı. Hemen annemi aradım. Yavaşça, fakat içimden koparak sordum:
“Anne, bu Nevzat kim? Yaşıyor mu?”
Cevap, başta çok ağır geldi. Sesindeki korku, eski hatıraları gündeme getirmişti. Sadece kısaca dedi ki:
“Yaşıyor mu, bilmiyorum… Ama o isim çok şeyler ifade ederdi. Sana bir gün anlatırım.”
Anlatılamayan Hikâyenin Peşinden
Nevzat… Bir zamanlar annemin okul arkadaşı, belki de tek aşkıydı. Hikâye, Kayseri’nin küçücük mahallelerinden birinde, sokak aralarında büyüyen bir çocuğun hayaline dokunuyordu. Annemin gözlerinde, o eski zamanların hüznü vardı. Ama bir yanda da güçlü bir umut, bir tutku.
Günler geçti, o fotoğrafı bir türlü kafamdan atamadım. O gülümsediği anı, elindeki eski bir çantasını hatırladım. O çantada sadece Nevzat’a dair hatıralar vardı. Annem bana çok şey anlatmamıştı ama ben hala daha o gülümsemenin ardındaki sırları çözmeye çalışıyordum. O gülümsediği genç adam yaşıyor muydu? Kim bilir…
O Anki Heyecan ve Hüzün
Bir sabah, Kayseri’nin yağmurlu havasında, her şey solgun ve kasvetliydi. Çalışmaya gittiğimde, o sabahın ilk saatlerinde, içimde bir his vardı. Hepimizin bir an önce bulması gereken bir şeyler vardı. Nevzat’ı aradım. Bu kez, yalnızca o değil, tüm duygularım arayıştaydı. Aradım ve aradım… Kafamda geçen milyonlarca düşüncenin arasına Nevzat’ı koyarak, ona dair izler sürmeye başladım.
Hangi sokaklarda gezerdi? Ne tür kitapları severdi? O eski zamanlarda, bir gencin umutları nelerdi? Kayseri’nin tarihi dokusunu sevdiği için mi burayı terk etti? Ya da belki de başka bir yerde yaşamak için mi gitmişti? Her şey karmakarışıktı. Fakat bir şey kesin: Bu soru, beni oraya götürmeye başlamıştı. Yaşıyor mu?
Bir Umut, Bir Kayıp
Bir gün annemle birlikte, yıllar önce Nevzat’ın en sevdiği kafeye gitmeye karar verdik. Yolda yürürken, her adımda bir şeyler değişti. Zihnimde, annemin söyledikleri yankılandı: “Nevzat gitti, ama yaşadıkları bizde kalacak.” O kadar basitti ki; sanki hiçbir şey bitmemişti. Bir umut vardı, kaybolan bir isimden öteye, bir hatıraya dönüşen bir insanın izleri vardı.
Kafeye gittiğimizde, yıllar önce Nevzat’ın oturduğu masanın önünde durduk. Hala oradaydı. Küçük bir plaka var: Burada bir zamanlar Nevzat otururdu, hayatını kaybetti. Duygularım karıştı, bir yanda üzüntü, diğer yanda bir huzur vardı. O zaman fark ettim, kaybolan sadece Nevzat’ın bedeni değilmiş. Kayseri’nin her köşesinde, her dar sokağında, onun hatıraları hâlâ yaşıyor. Onun gülümsediği an, hala canlı ve taze. Her şeyin bir anlamı var.
Yaşıyor Mu? Bilmiyorum.
Nevzat’ın adı, bana ne kadar soru sorsa da, belki de bu kadar uzun süreli bir gizemi çözmek imkansızdır. Onun yaşadığı zamanlar bitti, ama hatıraları, sesi, gülümsemesi… bunlar burada, şimdi ve her zaman kalacak. Her sokakta bir izi kalmış, her duvarda adını fısıldayacak bir hatıra var.
Şu an, belki de o eski masada oturup hayatın anlamını arayan birisi vardır. Birileri hâlâ Nevzat’ı hatırlıyordur. Yaşayan, nefes alan birisi… Bizim için değil, zaman için. Belki de kaybolmuş ama bir şekilde hepimize dokunmuş bir isim o.
Nevzat’ı bulmam belki mümkün olmayacak ama hatıralarının ardında kaybolmuş bir adamın ardında kim bilir daha neler var. “Yaşıyor mu?” sorusunun cevabı, belki de yıllardır cevapsız kalmaya mahkûm bir soru.
Kim bilir, belki de yaşamaya devam ediyordur, ama bir şekilde hiç ulaşamayacağımız bir yerlerde…