Kısa ve Öz Yazılar

Merdiven genişliği kaç cm olmalı? Psikolojik bir mercekten bakış Bir gün eski bir evde dolaşırken dar bir merdivenin başında durup düşündüğümü hatırlıyorum: “Bu merdiven ne kadar geniş olmalı ki tedirginlik yerine rahatlık hissettirsin?” Bu soru sadece “kaç cm’dir?” diye basit bir ölçü talebi değildir; insan davranışlarının, duygusal zekâ ve güven algısının, fiziksel çevre ile nasıl ilişkilendiğini sorgulama isteğinin bir uzantısıdır. Merdiven genişliği, sadece mimari bir detay değil; bizim “alanı” nasıl algıladığımızı, bir mekânı nasıl paylaştığımızı ve sosyal bağlamlarda nasıl etkileşime girdiğimizi ortaya koyan psikolojik bir kavram haline gelir. Bilişsel boyut: Algı, ölçü ve standartlar İnsan beyni çevresindeki mekânı sürekli olarak…

Nevzat Adlı Yaşıyor Mu? Hayat bazen insanın ellerinden kayıp gider, nehrin akışına kapılmak gibi. Bazen de bir kelime, bir isim, bir anı, çok ama çok uzun yıllar sonra bile zihninde yankılanır. İşte “Nevzat” da öyle bir isim. İlk duyduğumda, şehrin karanlık köşelerinden fısıldanarak gelen bir ad gibi gelmişti bana. Sonra, bir şekilde Nevzat’ı düşündüm… yaşıyor mu? Bu yazı, bir adın, bir insanın ölüme meydan okuyan hatıralarını araştırmanın öyküsü. Kayseri’nin dar sokaklarında bir yaz sabahı, bu soruyu bana soran bir ses vardı: “Nevzat’ı bulabilecek miyim?” Bir Anıdan Diğerine Bundan tam üç yıl önceydi. O zamanlar ben, kaybolmuş bir gencin ruhunu taşıyor…

Giriş: Toplumsal Merak ve İnsan Deneyimi Hayatın karmaşıklığını anlamaya çalışırken, bireylerin toplumsal yapılarla nasıl etkileşim kurduğunu gözlemlemek beni her zaman büyülemiştir. Sokakta yürürken gördüğümüz sıradan bir davranış, bir kafe sohbeti, ya da bir parkta oynayan çocukların etkileşimleri aslında toplumsal normların, güç ilişkilerinin ve kültürel pratiklerin görünür hâlleridir. Sosyolojik bakış açısı, bize bu günlük deneyimlerin altında yatan derin dinamikleri fark etme imkânı sunar. Bu yazıda, bu merakın odak noktasına Philippe Petit’i ve onun toplumsal bağlamda nasıl okunabileceğini yerleştireceğim. Öncelikle merak edilen bir bilgiyle başlayalım: Philippe Petit 13 Ağustos 1949 doğumlu, yani 2026 itibarıyla 76 yaşında. Ancak Petit’in yaşı sadece bir başlangıç;…

Meyve Fidanları Kaç Yılda Meyve Verir? Gerçekten Sabır Gerekiyor Mu? İzmir’de yaşıyorum, yazları sıcağın altında kavrulurken, kışın da rüzgarın soğuğunda bir kar tanesi görmeden bekliyoruz. Çiftçilik, meyve yetiştiriciliği ya da bahçeyle ilgili işler ise, genel olarak Anadolu’nun geleneksel işlerinden. Ama Instagram’da “organik yaşam” paylaşımları yapan o insanları görünce bir içimden hep gülümsüyorum. Evet, meyve fidanları kaç yılda meyve verir? Ne kadar sabır ister? Bu soruyu duymayan var mı? Herkes “hadi bakalım, bahçemi kuruyorum” derken, sabır denen şeyi benden daha iyi kimse bilemez. Hadi, gelin bu yazıda o sabırdan bir parça çıkaralım, çünkü bazen meyve fidanlarının büyümesi, bir influencer’ın yeni koleksiyonunun…

Kırışıklık İçin Keten Tohumu Nasıl Kullanılır? Ankara’nın soğuk kış sabahlarında, penceremden dışarıya bakarken bir yandan kahvemi yudumluyorum. Şehir, zamanla daha da kalabalıklaşıyor, insanlar koşturuyor ama ben bir şekilde her anın tadını çıkarmaya çalışıyorum. Bazen otobüs duraklarında, kafelerde, ya da günlük işlerimi hallederken kendimi düşündüğümde, aslında görünüşümün çok da umurunda olmadığını söylesem de, içimden bir ses “Biraz daha özenmeli misin?” diyor. Bu soruyu sürekli duyuyorum; cildimdeki kırışıklıklar, yaşlanmaya dair minik izler… Ancak, bir noktada fark ettim ki, bu izler sadece dışarıdan görülen değil, yıllar içinde biriktirdiğimiz yaşanmışlıkların sembolüdür. Geçenlerde, bir arkadaşımın bana “Keten tohumu kullan, cildin gerginleşir, kırışıklıklar azalır” dediğini hatırlıyorum.…

Kur’an’da Vaad Edilen Topraklar Neresi? Tarih ve Günümüz Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme Bir sabah, arkadaşımın odasında birlikte kahve içerken, birden aklıma takıldı: Kur’an’da vaad edilen topraklar neresi? Hepimiz çocukken bu toprakların vaat edildiği yerler hakkında bir şeyler duymuşuzdur. Ancak bu vaadin tam olarak nerede olduğunu hiç derinlemesine sorguladık mı? Yüzyıllardır süregelen bir sorunun peşinden gitmek, belki de bugünün dünyasında çok daha anlamlı. Çünkü bu sorunun peşinden gittiğimizde yalnızca dini bir öğretiye değil, tarihsel köklerimize, kültürel anlamlarımıza ve bugünün siyasi dinamiklerine de ışık tutmuş oluyoruz. Bu yazıda, Kur’an’da geçen “vaad edilen topraklar”ın ne anlama geldiğini, hangi coğrafyalara işaret ettiğini ve bunun…

Hastane Bilgi Sistemleri ve Kültürel Çeşitlilik: Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin çeşitliliği, insanlığın en büyüleyici yönlerinden biridir. Her toplum, kendine has ritüelleri, sembolleri ve toplumsal yapılarıyla dünya sahnesine özgün bir şekilde çıkmaktadır. İnsanlık tarihinin her dönemi, farklı toplulukların kendilerini anlamlandırma çabalarının bir yansımasıdır. Bu anlayış, hastane bilgi sistemlerine ve sağlık hizmetlerinin işleyişine bakışımızı da şekillendirir. Sağlık ve hastane sistemleri, yalnızca tıbbi pratiklerin bir yansıması değil, aynı zamanda toplumların değerlerinin, kimliklerinin ve kültürlerinin de bir ifadesidir. Bu yazıda, hastane bilgi sistemlerinin (HBS) kültürel bağlamdaki yerini, farklı topluluklarda nasıl işlediğini ve nasıl evrildiğini antropolojik bir perspektiften inceleyeceğiz. Bu tartışmayı, sadece teknik bir bakış…

Koninin Kenarı Var Mıdır? Geometrinin Derinliklerine Dalıyoruz Hayatımızda karşımıza çıkan her şey, aslında birer geometrik şekildir, öyle değil mi? Çoğu zaman farkında olmasak da, etrafımızdaki nesnelerin hepsi bir şekilde matematikle ilişkilidir. Bu yazıda, ilk bakışta basit gibi görünen ama aslında düşündürmeye değer bir soruya odaklanacağız: Koninin kenarı var mıdır? Hadi gelin, bu soruyu bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayacağı bir dille inceleyelim. Eskişehir’de, üniversitede çalışan bir araştırmacı olarak, bazen her şeyin daha “basit” göründüğünü düşünürüm ama aslında derinlemesine bakınca, çoğu zaman karmaşıklığı da beraberinde getirir. Koninin Temel Özellikleri: Önce Bir Göz Atalım Koniyi tanımlamadan önce, bu şeklin ne olduğunu anlamak…

Basmati Pirinç ile İran Pirinci Aynı mı? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, her seçim ekonomik bir anlam taşır. Basmati pirinç ile İran pirinci arasındaki farkı sorgulamak, sadece mutfak tercihi gibi görünse de, aslında piyasa dinamikleri, üretim maliyetleri ve tüketici davranışları üzerinden toplumsal refahı ve fırsat maliyetlerini anlamak için bir kapı açar. Bu yazıda, iki pirinç türünü mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi çerçevesinden ele alacak, güncel veriler ve ekonomik göstergeler ışığında analiz edeceğiz. Mikroekonomi Perspektifi: Tüketici ve Üretici Kararları Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kararlarını inceler. Basmati ve İran pirinci, farklı arz ve talep koşullarına sahip ürünlerdir ve…

Havuçta Melanin Var Mı? Bir Soru, Bir Araştırma ve Kendi Kendime Düşünceler Bugün bir soru geldi aklıma: Havuçta melanin var mı? Evet, biraz garip bir soru gibi görünebilir ama bazen sorular, aklımıza geldiği anlar kadar ilginç olabiliyor. Yani, hepimiz biliyoruz ki havuç sağlıklı, gözlere iyi gelir, vücuda faydalıdır… ama içinde melanin barındırıyor mu? Cildimizde melanin arttıran bazı yiyecekler var, peki ya havuç? Hadi bunu biraz tartışalım. Melanin Nedir ve Neden Önemlidir? Öncelikle, melanin nedir? Hepimiz cildimizin rengini ve güneşe nasıl tepki verdiğini bildiğimiz için, melaninle doğrudan bağlantılıyız. Melanin, cildimizin rengini belirleyen bir pigmenttir. Yani, güneşe maruz kaldığında cildimizin koyulaşması, aslında…